Anasayfa >> Genel Bilgiler >> Takip Sistemleri >> GPS

GPS
Twitter

GPS (Global Positioning System; Küresel Konumlama Sistemi)

Düzenli olarak kodlanmış bilgi yollayan bir uydu ağıdır ve uydularla arasındaki mesafeyi ölçerek Dünya üzerindeki kesin yeri tespit etmeyi mümkün kılar. Bu sistemin ilk kuruluş hedefi tamamen askeri amaçlar içindi. GPS alıcıları yön bulmakta, askeri çıkartmalarda ve roket atışlarında kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Ancak, 1980'lerde GPS sistemi sivil kullanıma da açılmıştır.

Herhangi bir zamanda, dünyanın herhangi bir yerinde bulunan bir araç takip cihazı lokasyonunu belirleyen, en az 4 uydudan kod-faz varış zamanının ölçülmesi esasına dayanan bir uydu ölçme sistemidir. En az 4 uydu olmasının sebebi, GPS’in 4 boyutlu (3D + zaman) olmasıdır.  3 uydu ile konum tespiti yapılmakda fakat zamanda kayma olmaması için 4 uydu ile daha doğru bir yer tespiti yapılmaktadır. Sistem, temel olarak jeodezideki en eski tekniklerden biri olan geriden kestirme esasına dayanır. Geriden kestirme, konumu bilinmeyen bir lokasyondan, bilinen bir lokasyona yapılan gözlem ve hesaplamaları kapsar. Burada konumu bilinen noktamız GPS uyduları, bilinmeyenler ise aracın bulunduğu konumun yer merkezli kartezyen koordinatlardırı (X,Y,Z).

GPS uyduları L1 ve L2 olarak bilinen, iki radyo sinyali göndermektedir. Sivil kullanıcılar için yalnızca UHF bandındaki 1575.42 MHz frekansındaki L1 sinyali açıktır, L2 sinyali ise “p code” olarak bilinen kodu taşımakta ve sivil kullanıma kapalıdır. L2 1227,60 Mhz frekansındadır. ABD Savunma ise 5.115 MHz frekansını dinlemekte ve “M-code” olarak bilinen kodu taşımaktadır.

GPS sinyalleri pseudorandom kod, ephemeris data ve almanak bilgisi olmak üzere üç tip bilgi içermektedir. Pseudorandom code, alıcının hangi uydudan bilgi aldığını bildirir, uydunun ID numarası bilgisidir. Ephemeris data, uydunun çalışma durumu-performansı hakkında bilgi verdiği gibi, en önemlisi, konum belirlemeye yarayan zaman bilgisini de içermektedir. Almanak bilgisi ise söz konusu uydunun (ve diğer tüm uyduların) kaydedilmiş ve daha sonrası için hesaplanan yörünge bilgilerini içerir. Belli bir zaman sonra hangi uyduların görülebileceği hakkında bilgi verir.

GPS’de konumu bulunmak istenen noktanın duyarlılığı ve amaca göre farklı ölçme teknikleri mevcuttur. Sonuçta elde edilen koordinatlar alıcı tipine, gözlem süresine, uyduların konumu ve sayısına, ölçme tipine göre değişir. Bir noktanın doğrudan doğruya dünya üzerindeki konumu (enlem, boylam, yükseklik veya X,Y,Z) belirleniyorsa buna mutlak konum belirleme denir. Birden fazla noktanın birbirine göre konumlarının belirlenmesine ise bağıl konum belirleme denir. Konumu belirlenecek nokta hareketsiz ise statik konum belirleme; herketeli ise kinematik konum belirleme söz konusudur.

Araç Takip sisteminde, kinematik konum belirleme kullanılmaktadır. GPS modüller sayesinde; aracın enlem, boylam, yükseklik  olarak nerede olduğu bulunabilmektedir.

Uygulama alanları

Askeri

GPS cruise füzelerinde (kıtalar arası füzelerde) ve hassas güdümlü füzelerde kullanılmaktadır. Balistik füzelerede de fırlatma pozisyonunun daha doğru olarak hesaplanması için kullanılmaktadır. Ayrıca Amerikan Nükleer Patlama Gözlemleme Sisteminin büyük bir parçası olarak GPS uyduları nükleer patlama dedektörleri içerir.

Türk Silahlı Kuvvetleri de izlediği savunma politikasına paralel olarak birçok alanda GPS uygulamalarından yararlanmaktadır. Örnek olarak komando birlikleri intikal, travers, arazide yön bulma gibi birçok alanda GPS kullanmaktadır.

Araştırma

En pahalı GPS alıcıları haritacılar tarafından sınırların, yapıların, harita işaretlerinin konum tespiti ve yol yapım çalışmaları için kullanılmaktadır.

Görme engelliler için

1980'lerin sonlarına doğru uygulamaya giren GPS ile birlikte “MoBIC, Drishti, Brunel Navigation System for the Blind, NOPPA, BrailleNote GPS and Trekker” isimli projeler yürütülmeye başlamıştır.

Havacılık

GPS uçaklarda da diğer yön bulma aygıtlarına ek olarak kullanılmaktadır. Bazı firmalar yolcuların el tipi GPS alıcılarını kullanmalarına izin vermemektedir.

Referans saat

Birçok senkronizasyon sistemi referans saat kaynağı olarak GPS’i kullanmaktadır. GPS sistemiUTC ve GMT'den farklı olarak kendi uyduları üzerindeki atomik saatleri kullanmaktadır. Bunlar 6 Haziran 1980'de sıfırlanmışlar, ve artık saniyeleri düzeltmesi yapılmadığı için UTC'den 14 saniye ileridedirler. Bu nedenle periyodik olarak GPS alıcılarına UTC saat bilgisi gönderilir.

 
© FiloWay Filo Yönetim Sistemleri Hakkımızda Ürünler Genel Bilgiler Referanslar Haberler Bize Ulaşın